Nominatie

Binnenplaats
Joost Baars

Juryverslag
Overrompeld door het lot van een geliefde roept debutant Baars als een verlatene het universum aan, via de boom en de vogels van de binnenplaats. Al dichtend zoekt Baars zich te verhouden tot de ander, die zich overal maar dikwijls in de natuur bevindt. De gedichten uit Binnenplaats lijken op indrukwekkende gebeden aan een niet-antwoordende god. Intussen komen ze des te harder bij de lezer binnen: intieme poëzie die lang nazindert.

Persquotes
‘Verbazingwekkend hedendaagse mystiek van een dichter die ons werkelijk iets te zeggen heeft.’  – De Morgen
‘Poëzie op het scherpst van de snede.’ – juryverslag C. Buddingh’-prijs
‘Een bundel die imponeert.’  – deReactor
‘Fantastische, ingedikte poëzie. (…) Een geschenk aan de Nederlandse dichtkunst.’ – Ellen Deckwitz in De Morgen

Biografie
Joost Baars (1975) is dichter, essayist en boekhandelaar. Hij was als programmator (V)/programmeur (N) verbonden aan poëzietheater Stichting Perdu en literatuurfestival Read My World, organiseerde het poëziefestival Dichtersmarathon en is de geestelijke vader van VersSpreken, een podcast over poëzie. Verder schreef hij bijdragen voor Poëziekrant, Awater, Liter, hard//hoofd en Boekblad.
In 2017 verscheen bij Uitgeverij Van Oorschot Baars’ debuutbundel Binnenplaats. Zijn gedichten werden met lof verwelkomd, vijf keer herdrukt, genomineerd voor de C. Buddingh’-Prijs, de Awater Poëzieprijs en de Herman de Coninckprijs. Het boek werd gelauwerd met de laatste VSB Poëzieprijs. ‘Een hallucinante, mystieke bundel,’ loofde de jury. ‘Het is een debuut, maar van een dichter die een volstrekt eigen geluid heeft waar duidelijk al lang aan wordt gewerkt.’

Foto: Tessa Posthuma de Boer

As, vuur
Hester Knibbe

Juryverslag
Knibbe schrijft poëzie vol contrasten, waarin ze liefde, passie en romantiek met beide benen op de grond zet. Hoe nuchter ze haar thematiek ook brengt, ze doet dat zo verfrissend dat de lezer er steevast door geraakt wordt. De gedichten zijn as én vuur: passioneel en stoïcijns, lyrisch en toch sober. Knibbes woordenstroom is associatief en ritmisch, en toch houdt de dichter haar taal nauwgezet in het gareel en staat er geen woord te veel in haar bundel. Dit is rijke, bondige poëzie die lang beklijft.

Persquotes
‘Poëzie vol oerwoorden van onze beste dichter.’ – NRC Handelsblad
‘De bundel als geheel is schilderachtig.’ – De Volkskrant
‘In een uitgebeende reeks toont ze de mens in zijn meest elementaire staat.’  – Trouw
‘Veel beelden blijven nog lang nagloeien in het onderbewuste.’ – Meander

Biografie
Hester Knibbe (1946) debuteerde als dichteres in 1982, met Tussen gebaren en woorden, waarna nog een tiental bundels volgden, die haar tot nu toe twee oeuvreprijzen schonken: de Anna Blamanprijs en de Adriaan Roland Holstprijs. In 2000 werd Antidood bekroond met de Herman Gorterprijs, en – meer recent – kwam haar de VSB Poëzieprijs 2015 toe voor Archaïsch de dieren.
Knibbe zetelde in verschillende jury’s van literaire prijzen, was voorzitter van de Nederlandse afdeling van de internationale schrijversorganisatie PEN en was van 2015 tot 2017 in dienst als stadsdichter van Rotterdam. Ze nam deel aan diverse poëziemanifestaties in binnen- en buitenland en zag haar werk vertaald in het Engels, Frans, Duits, Spaans, Turks en Hebreeuws. In 2009 maakte ze zelf een selectie uit haar poëzie van de afgelopen drie decennia, die bij de Arbeiderspers werd uitgebracht als Oogsteen. Het titelgedicht uit die bundel werd bekroond met de Gedichtendagprijs 2010. Nu is haar meest recente dichtbundel As, vuur genomineerd voor de Herman de Coninckprijs, volgens NRC Handelsblad “Poëzie vol oerwoorden van onze beste dichter.”

Foto: Tineke de Lange

Vonkt
Marije Langelaar

Juryverslag
In deze Alice in Wonderland-poëzie gaan de woorden met elkaar aan het dansen. De lezer hopt mee van de ene associatie naar de andere en wordt ondergedompeld in een fantasierijke wereld: een taalbad waarin de zinnen zelf niet lijken te weten waar ze zullen uitkomen. Bij Langelaar kan alles: ze gooit de regels van de taal overboord om op een speelse, ritmische manier haar innerlijke ervaringen van de werkelijkheid te beschrijven. Alleen al de knotsgekke metaforen zijn genoeg om deze bundel lang te doen nazinderen.

Persquotes
Vonkt briest, vlamt, stampt én zalft.’ – Juryverslag VSB Poëzieprijs
‘Alles klopt bij Langelaar en in dat woord (vonkt, BdB) ligt haar virtuositeit besloten.’ – NRC Handelsblad
‘Langelaars verzen koken haast over van hartstocht, haar taalgebruik werkt bij momenten beroezend.’ – Juryverslag Jan Campert-prijs
‘Dit is totale poëzie, een bundel die zich opent als een uitgestrekte hand.’ – Juryverslag Awatar Poëzieprijs

Biografie
Marije Langelaar (1978) studeerde aan de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem en de Nottingham Trent University of Art, waar ze zich toelegde op fotografie, installatie- en videokunst. Ze stelde tentoon in binnen- en buitenland, maar ging zich steeds meer en uiteindelijk alleen maar richten op het schrijven.
In 2003 debuteerde Langelaar met de dichtbundel De rivier als vlakte, die door de pers werd onthaald als avontuurlijk, teder en vol verwondering. Haar tweede bundel, De schuur in (2009), bezorgde haar een nominatie voor de Jo Peters Poëzieprijs 2010 en de J.C.Bloem-poëzieprijs 2011 en kroonde haar tot winnaar van de Hugues C. Pernath-prijs 2011. Haar meest recente bundel Vonkt won de Jan Campert-prijs 2017, de Awater Poëzieprijs, werd genomineerd voor de VSB Poëzieprijs en nu dus ook voor de Herman de Coninckprijs voor Poëzie.

Foto: Ivonne Zijp

Ja Nee
Tonnus Oosterhoff

Juryverslag
Met Ja Nee bewijst Oosterhoff wederom dat hij de meester van de ontwrichting is. Deze poëzie is snoeihard in haar maatschappelijke analyses, meedogenloos in haar humor en even enerverend als onnavolgbaar in haar taalplezier. De dichter verweeft schijnbaar moeiteloos het schrijnende met het sublieme, en laat daarbij een vorm- en registerbeheersing zien die groots meesterschap verraden. Een bundel om louter ‘ja!’ tegen te zeggen.

Persquotes
‘De gedichten zinderen van een levendig, tastend taalgebruik.  – De Volkskrant
‘In Ja Nee herbevestigt Oosterhoff de vitaliteit van zijn expressieve kracht.’  – NRC Handelsblad
‘Oosterhoff slaagt erin het foute en gruwelijke met verontrustende geestigheid te verwoorden. (…) Als er één effect is dat Oosterhoff met al zijn werk teweeg weet te brengen, is het verwondering.’ – De Groene Amsterdammer
‘Hij geeft de lezer op superieure wijze een angstaanjagend inzicht in de doodsangst van een ander, zoals alleen Tonnus Oosterhoff dat kan.’  – Het Parool

Biografie
Tonnus Oosterhoff (1956) is dichter en schrijver van verhalen, essays, hoorspelen, een roman en een toneelstuk, en heeft de neiging met elk volgend boek een andere koers te gaan varen. Oosterhoff debuteerde in 1990 met de bundel Boerentijger, waarvoor hij de C. Buddingh’-prijs ontving. Van dan af viel nagenoeg elk van zijn publicaties in de prijzen: hij kreeg de Herman Gorter-prijs voor de bundel De ingeland, de Multatuli- prijs voor de roman Het dikke hart, de Jan Campertprijs voor de bundel (Robuuste tongwerken,) een stralend plenum, de VSB Poëzieprijs voor de bundel Wij zagen ons in een kleine groep mensen veranderen en de Guido Gezelleprijs voor de bundel Ware grootte. In 2012 volgde de bekroning met de P.C. Hooftprijs voor zijn hele dichterlijke oeuvre, dat volgens de jury kan worden omschreven als ‘in hoge mate vernieuwend’. In Wij zagen ons in een kleine groep mensen veranderen bijvoorbeeld, worden gedichten geschreven, doorgestreept en weer hernomen voor het oog van de lezer. Op de bijgeleverde cd-rom kan men de gedichten op het beeldscherm van gedaante kan zien veranderen: regels verschijnen, veranderen en verdwijnen. In 2011 verschenen Oosterhoffs verzamelde gedichten onder de titel Hier drijft weg. Met zijn meest recente dichtbundel Ja Nee staat hij op de nominatielijst van de Herman de Coninckprijs voor Poëzie.

Foto: Ellen Karelse

Meervoudig afwezig
Ester Naomi Perquin

Juryverslag
Met haar beeldspraak opent Perquin in deze bundel heldere vertes. In de beheerste spanning van concrete beelden laat zij het raadsel van het dichten zelf opgloeien. Gelukkig wordt het raadsel daarbij niet ontrafeld. Wel heerst in deze bundel de doorleefde overtuiging dat poëzie kan groeien als een vermoeden van wat afwezig is. Perquins talent om het suggestieve hand in hand te laten gaan met het concreet-herkenbare, leidt tot een alleszins memorabele leeservaring.

Persquotes
‘Het raadsel van het universum kan ze niet ontsluieren, maar haar zoektocht ernaar levert wel briljante poëzie op.’ – De Standaard
‘Een existentiële ervaring met een spirituele kwaliteit.’ – Meander
‘Helder van taal en zonder opsmuk. (…) Het dichterschap van Ester Naomi Perquin heeft wijde, sterke vleugels. Met een open blik en een scherpe geest    plaatst Perquin situaties uit het leven in een nieuw daglicht.’ – De Volkskrant

Biografie
Ester Naomi Perquin (1980) oogstte in 2007 meteen succes met haar debuutbundel Servetten halfstok. Ze kreeg er de Vlaamse debuutprijs Het Liegend Konijn voor en een nominatie voor de C. Buddingh’-prijs. In 2009 verscheen haar tweede bundel, Namens de ander, die geroemd werd om dezelfde kwetsbare eenvoud en geestige diepgang als in Servetten halfstok. Ze kreeg er de J.C. Bloemprijs en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor. Daarnaast ontving ze voor haar gehele oeuvre ook de Anna Blamanprijs. De bundel Celinspecties uit 2012 werd gelauwerd met de VSB Poëzieprijs. En nu prijkt haar meest recente bundel Meervoudig afwezig ook op de nominatielijst van de Herman de Coninckprijs voor Poëzie. Perquin was jarenlang columnist voor De Groene Amsterdammer. Ze leverde daarnaast ook bijdragen aan onder meer De Gids, Trouw, de Volkskrant en NRC Handelsblad. Ze co-presenteert en programmeert De Nacht van de Poëzie in Utrecht. Met grote regelmaat draagt ze haar werk voor op festivals in binnen- en buitenland. Een tijd was Ester Naomi Perquin de vrijdagnacht-presentator van het VPRO programma Nooit meer slapen op Radio 1. Heden is ze in dienst als Nederlandse Dichter des Vaderlands.

Foto: Tessa Posthuma de Boer

Voor jou, van jou
Nachoem M. Wijnberg

Juryverslag
Wijnberg verkent in deze bundel uitvoerig hoe we elkaar ontmoeten, zien en herinneren. Hij speelt daarbij voortdurend met de intuïtie van de lezer: de gedichten vertellen verhalen die geen verhalen zijn, gasten worden uitgenodigd door wie zelf te gast is, en wat als verloren wordt omschreven wordt tegelijkertijd tot leven gewekt. Of Wijnberg nu een slapende vrouw in het maanlicht of een grijsbruine vogel met gele poten beschrijft: deze poëzie meandert en is haast mystiek in haar gedetailleerde observaties.

Persquotes
‘Een scherp voorbeeld van hoe poëzie wat vluchtig is eeuwigheidswaarde kan geven.’ – Trouw
‘Nachoem Wijnberg lijkt in zijn poëzie ook te onderzoeken wat ‘de ondraaglijke lichtheid van het menselijk ik’ betekent, de ongrijpbaarheid van onze identiteit. Hij doet dat met grote volharding en toenemende urgentie.’ – Tzum
Voor jou, van jou kent een sterke samenhang. De gedichten in Voor jou, van jou hebben zeggingskracht als losse gedichten, maar versterken elkaar door onderlinge verwijzingen.’ – Meander

Biografie
Nachoem M. Wijnberg (1961) is professor en schrijver-dichter. Hij studeerde rechten en economie aan de Universiteit van Amsterdam. In 1990 vervolledigde hij zijn proefschrift aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Daarna werd hij hoogleraar industriële conomie en organisatie aan de Rijksuniversiteit Groningen en sinds 2005 is hij benoemd tot hoogleraar cultureel ondernemerschap en cultureel management aan de Universiteit van Amsterdam.
Bij zijn benoeming tot die laatste titel verklaarde Nachoem Mesoelam Wijnberg met een uitgestreken gezicht dat hij zijn academische werk zag ‘als één grote marketingcampagne’ voor zijn literaire carrière. Die begon in 1989 met de dichtbundel De simulatie van de schepping. Sindsdien verscheen bijna jaarlijks een nieuwe dichtbundel of een nieuwe roman, waaronder Eerst dit dan dat (2004), bekroond met de Jan Campertprijs, Liedjes (2006), bekroond met de Ida Gerhardt Poëzieprijs, en Het leven van (2008), bekroond met de VSB Poëzieprijs. Eind 2017 werd het hele oeuvre van Wijnberg gelauwerd met de P.C. Hooft-prijs voor poëzie. Zijn meest recente bundel Voor jou, van jou is nu genomineerd voor de Herman de Coninckprijs voor Poëzie.

Foto: Merlijn Doomernik